İçeriğe geç
Us Dosyası

Yeni Dünya Düzensizliği

US Dosyası’nın ilk sayısı, “Yeni Dünya Düzensizliği” başlığı altında, çağımızın ahvalini mesele ediniyor. 2026 kendini Venezuela’dan Hürmüz’e, Bundeswehr’in zarflarından Mekke’deki imzalara uzanan karelerle anlattı. Bu karelere bakıp düzenin çöktüğüne hükmetmek kolay. Hâlbuki kurumlar da ittifaklar da yerinde duruyor; değişen, onların işleyişidir. Dosya bu hâli “düzen-içi düzensizlik” kavramıyla okuyor. Açılış yazısının ardından gelen dokuz yazı, düzensizliği besleyen beş kaynağın izini sürüyor: gücün tek merkezden çok merkeze dağılması, karşılıklı bağımlılığın bir baskı vasıtasına dönüşmesi, normların ve kurumların aşınması, ittifakların koşullu hâle gelmesi ve güvenliğin bölgeselleşmesi. Çin’in stratejik ihtilalinden kapitalizmin 2026 panoramasına, Gazze’de imtihan edilen uluslararası hukuktan Avrupa’da yükselen aşırı sağa, seferberlik ve zorunlu askerlik tartışmalarından Mekke Paktı’na ve MİT’in dönüşümüne kadar her yazı, mevzuyu sahadan, mahkemeden, piyasadan ve toplumdan ele alıyor. Hepsinin müşterek çağrısı, savaş üzerine yazılan metnin cümlesinde saklı: silahlara değil, düzene bakmak. Zira Türkçede “us”, akıl demektir.

  1. Değişen Küresel Düzende Güvenlik İş Birlikleri: Mekke Paktı Örneği

    Uluslararası güç dengeleri bir süredir değişim geçiriyor. Rusya-Ukrayna savaşı, Çin-ABD ticaret rekabeti, İsrail-İran savaşı devletlerarası ilişkilerde değişimlere yol açtı. Bu değişimlerin yarattığı belirsizlikler devletlerin daha fazla ortaklık ve yeni ilişkiler kurmasını teşvik ediyor. Aynı zamanda aktörler ortaya çıkan yeni tehdit algılarını yönetmek için yeni güvenlik iş birliklerine giriştiler. Fakat bu ortaklıklar, yeni ittifaklar, anlaşmalar ne kadar güvenlik sağlayabilir?

    Orkan KÜVELET

    16 Ekim 2026
    7 dk okuma
  2. Uluslararası Hukukun Etkinliği

    Uluslararası hukuk söz konusu olduğunda günümüzde en çok karşılaşılan sorulardan biri, devletlerin uluslararası hukuku ihlal etmelerine rağmen neden her zaman etkili yaptırımlarla karşılaşmadığıdır.

    Tuğçe GÜLPOLAT

    16 Ekim 2026
    6 dk okuma
  3. Çin’in Stratejik İhtilali: İçinden Yükseldiği Dünya Düzenini Yeniden Kurmak

    Çin'in yükselişi, mevcut uluslararası sisteme dışarıdan yöneltilmiş bir meydan okumanın değil, sistemin imkânlarından yararlanılarak gerçekleştirilen uzun vadeli bir dönüşümün sonucudur.

    Sabahattin Can AYEŞ

    16 Ekim 2026
    6 dk okuma
  4. Gerçek Rekabet ve 2026’da Kapitalizmin Panoraması

    Dolayısıyla bir eşitsizliğin dinamik istikrarını korumak ile yükümlü en güçlü ve karmaşık siyasi örgüt, devlet, dönüşmek zorunda kaldı. Bu siyasal özne-nesnenin dönüşümünün ritmini, yani döngülerini açıklamanın ön şartı ise politik ekonomiyi anlamaktır.

    Ali Cenk ÇAKIROĞLU

    16 Ekim 2026
    9 dk okuma
  5. Zorunlu Askerlik Neden Hâlâ Zorunlu?

    Soğuk Savaş’ın ardından kitle ordusunun devrinin kapandığı düşünülüyordu. Türkiye’nin yükümlülükle profesyonelliği bir arada yürüten modeli de Avrupa’da son yıllarda yaşananlar da meselenin o kadar basit olmadığını gösteriyor.

    Esra Ecem ŞAHİN ZENGİN

    16 Ekim 2026
    5 dk okuma
  6. Yeni Dünya Düzensizliğinde Avrupa'da Seferberlik Sorunu

    Almanya'da 2026'nın ilk aylarında askerlik çağına gelen gençlerin posta kutularına Alman Silahlı Kuvvetleri'nden, yani Bundeswehr'den mektuplar düşmeye başladı. Bu zarf, Avrupa'nın uzun zamandır ertelediği bir soruyu yeniden evlerin içine kadar taşıdı. Hoş, barış içinde yetişmiş pasifist bir kuşak, harp ihtimâline göre yeniden yapılanan devletin kendisinden istediğini nasıl karşılayacaktı ki?

    Salih ŞİMŞEK

    16 Ekim 2026
    5 dk okuma
  7. Avrupa’da Yükselen Aşırı Sağ ve Ontolojik Güvenlik Kaygıları

    Kimlik inşası, kimliği siyasi ideoloji haline getirme ve toplumları homojenleştirme çabaları, 20. yüzyılın başından itibaren hem devletlerin birlik arayışlarında hem de heterojen toplumların yönetiminde temel bir sorun alanı olmuştur.

    Halil İbrahim ALBAYRAK

    16 Ekim 2026
    5 dk okuma
  8. Terörle Mücadele ve Türkiye’de İstihbaratın Dönüşümü

    Türkiye 21. yüzyılda terörle mücadelede çok önemli başarılar elde etti. El Kaide, IŞİD ve PKK/KCK gibi örgütlerin eylem kapasitesine büyük darbe vuruldu. Bu süreçte Türk güvenlik topluluğunun ortak pay olduğunu söylemek mümkün.

    Tolga ÖKTEN

    16 Ekim 2026
    5 dk okuma
  9. “Eski Savaşlar” geri mi dönüyor?

    Bugünün savaşlarında yeni bir unsur yok. Değişen, eski unsurların hangi düzende, ne hızla ve kimin elinde kullanıldığı.

    Dağhan YET

    16 Ekim 2026
    6 dk okuma
  10. Yeni Dünya Düzensizliği

    Dünya düzeni çökmedi, işleyişi değişti. US Dosyası’nın ilk sayısı, bu yeni işleyişi sahadan, mahkemeden, piyasadan ve toplumdan okuyor.

    Alperen Kürşad ZENGİN

    16 Ekim 2026
    6 dk okuma